W dniach 3–19 czerwca Instytut Geofizyki PAN gościł dr Ashisha Tiwariego z Indian Institute of Technology, jednego z czołowych ośrodków naukowo-technicznych na świecie. Wizyta stanowiła kolejny etap realizacji projektu MAESTRO „At the Crossroads: Continental Connections with the Bunger Hills, East Antarctica”, którego celem jest rozwiązanie jednego z najbardziej złożonych problemów współczesnych nauk o Ziemi – rekonstrukcji dawnych połączeń kontynentalnych.
W Polsce dr Ashish Tiwari dołączył do grona naukowców współpracujących z prof. Moniką Kusiak, kierującą projektem MAESTRO poświęconym rekonstrukcji dawnych połączeń kontynentalnych. Kierowany przez nią zespół od lat prowadzi badania geologiczne w Antarktyce, łącząc specjalistyczne analizy geochronologiczne, petrologiczne i paleomagnetyczne z szeroko zakrojoną współpracą międzynarodową Ważnym partnerem prowadzonych badań był również dr hab. Krzysztof Michalski z Zakładu Magnetyzmu IGF PAN, specjalista w zakresie badań właściwości magnetycznych skał i paleomagnetyzmu. W ramach projektu odpowiada za zaawansowane analizy magnetyczne, które stanowią kluczowy element rekonstrukcji historii geologicznej badanych obszarów. Gospodarzem i koordynatorem wizyty był dr Prakash Arya z zespołu prof. Moniki Kusiak.
Współpraca jest kontynuacją ekspedycji terenowej, która odbyła się na przełomie lutego i marca 2026 roku w południowych i wschodnich Indiach. Polscy i indyjscy naukowcy wspólnie pozyskiwali tam unikatowe próbki geologiczne niezbędne do rekonstrukcji paleokontynentów oraz zrozumienia relacji pomiędzy pomiędzy Indiami, Australią i Antarktyką.
Badania te dotyczą procesów, które ukształtowały współczesną Ziemię. Rozpad i ponowne łączenie się kontynentów wpływały na ewolucję życia, klimat, atmosferę, hydrosferę i kriosferę naszej planety. Rekonstrukcja tych wydarzeń należy dziś do największych wyzwań nauk o Ziemi i wymaga połączenia wiedzy z zakresu paleomagnetyzmu, geochemii, geochronologii oraz tektoniki płyt.
Podczas pobytu w Polsce zespół realizował kolejny etap projektu. W Laboratorium GeoBeLa w Belsku oraz w Zakładzie Magnetyzmu IGF PAN przeprowadzono zaawansowane badania magnetyczne próbek skalnych, obejmujące m.in. naturalną magnetyzację resztkową, podatność magnetyczną podczas eksperymentów grzewczych oraz podatność i jej anizotropię w szerokim zakresie natężenia pola magnetycznego.
Wybrane próbki skierowano do analiz geochemicznych w laboratorium AcmeLab w Kanadzie. W końcowej fazie wizyty trzy próbki dajek magmowych poddano separacji magnetycznej na Uniwersytecie Warszawskim, aby wyizolować cyrkon i baddeleyit – minerały kluczowe dla precyzyjnego określania wieku skał. Ich pozyskanie należy do najbardziej wymagających etapów całego projektu badawczego.
W najbliższym czasie badania zostaną rozszerzone o kolejne próbki, które prof. Monika Kusiak przywiezie z Australii. Pozwoli to na dalszą weryfikację hipotez dotyczących dawnych połączeń kontynentalnych i historii geologicznej wschodniej Antarktydy.
Wizyta dr Ashisha Tiwariego jest przykładem rozwijającej się współpracy międzynarodowej, która łączy specjalistów z Polski i Indii w realizacji badań o światowym znaczeniu. Naukowcy z Laboratorium GeoBeLa oraz Zakładu Magnetyzmu IGF PAN dziękują naszemu Gościowi za zaangażowanie i wkład w realizację projektu MAESTRO.