W dniu 3 lutego 2026 r. w Instytucie Geofizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie odbyła się publiczna obrona rozprawy doktorskiej mgr Izabeli Nowaczyńskiej pt. „Identification of Characteristic Features of Seismic Processes as a Tool for Differentiating Tectonic Phenomena from Human Induced Events.”
Celem rozprawy było określenie przy pomocy integracji metod sejsmologicznych i modelowania geomechanicznego zakresu wpływu spiętrzania zbiorników wodnych na wyzwalanie wstrząsów sejsmicznych. W tym celu wybrane zostały dwa zbiorniki w Wietnamie o różnej sejsmiczności tła – Lai Chau (o znaczącej aktywności tektonicznej) i Song Tranh2 (o małej aktywności tektonicznej).
Mgr Izabela Nowaczyńska wykazała, że wpływ eksploatacji zbiornika Lai Chau na zmiany w aktywności sejsmicznej jest niewielki i dotyczy głównie obszarów położonych blisko jeziora, a dominuje w tym obszarze sejsmiczność tektoniczna. W przypadku zbiornika Song Tranh2 wykazała, że zbiornik w istotny sposób wpływa na sejsmiczność wokół jeziora. Ponadto określiła, że część wstrząsów jest wyzwalana jako poślizg na istniejących uskokach, przez zmiany parametrów skał w wyniku cyklicznego napełniania i opróżniania zbiornika.
Ponadto, wstępują też grupy zjawisk, gdzie dominuje proces otwierania szczelin wywoływany przez zmiany nacisku i ciśnienia porowego w ośrodku skalnym, co można interpretować jako zjawiska indukowane przez eksploatację zbiornika Song Tranh2. Na podstawie powyższych wyników doktorantka wykazała, że zaproponowany przez nią schemat interpretacji i użyty zestaw metod mogą skutecznie pomóc w skutecznej identyfikacji zjawisk sejsmicznych pochodzenia antropogenicznego oraz ich odróżnieniu od zjawisk pochodzenia naturalnego.
Promotor rozprawy:
- Dr inż. Grzegorz Lizurek (IGF PAN)
Recenzenci:
- Prof. dr hab. Adam Idziak (Uniwersytet Śląski)
- Dr Jannes Kinscher (INERIS, France)
- Prof. dr hab. inż. Grzegorz Mutke, (GIG-PIB)
Publiczna obrona zgromadziła licznych słuchaczy, a po zakończeniu dyskusji Rada Naukowa IGF PAN podjęła pozytywną decyzję o nadaniu mgr Izabeli Nowaczyńskiej stopnia naukowego doktora w dyscyplinie nauki o Ziemi i środowisku.
