Badacze z wiodących ośrodków europejskich przeanalizowali 40 lokalizacji, aby ustalić trendy wzrostu promieniowania ultrafioletowego. Wyniki swoich prac opublikowali w czasopiśmie “Photochemical & Photobiological Sciences”.  

Zespół ponad 50 uczonych z 20 krajów prześledził trendy wzrostu promieniowania UV wynikające ze zmieniających się warunków atmosferycznych, takich jak zachmurzenie, w 40 lokalizacjach w Europie. Wśród autorów publikacji są dr inż. Agnieszka Czerwińska i prof. dr hab. Janusz Krzyścin z Instytutu Geofizyki PAN. 

Badania przeprowadzono w latach 2013–2022. W 26 lokalizacjach średnie roczne wartości wykazały statystycznie istotny wzrost, którego mediana wyniosła +1,2% w skali roku. Natomiast w 38 lokalizacjach wzrosły co najmniej średnie miesięczne wartości, a ich mediany mieściły się w przedziale od +2% do +4% rocznie. Wzrosty zaobserwowano również w danych satelitarnych dotyczących promieniowania UV, globalnego promieniowania słonecznego oraz czasu nasłonecznienia. 

Nie jest jednak jasne, czy te wyniki można odnieść do większych obszarów, czy całego kontynentu. Porównanie danych dotyczących promieniowania UV z 40 stacji pomiarowych z mapą trendów globalnego promieniowania słonecznego o wysokiej rozdzielczości wykazuje wzorce uzupełniające się, podkreślając powszechne, ale niejednolite zmiany promieniowania UV w całej Europie. 

Dzięki temu, że przeprowadzone badania pozwalają określić regionalny zasięg wspomnianych trendów, jest to bardzo istotne z punktu widzenia lokalnych społeczności i profilaktyki wpływu promieniowania UV na ludzkie zdrowie. 

Praca podkreśla, jak ważne jest prowadzenie lokalnych pomiarów naziemnych, ponieważ nawet dla podobnych lokalizacji (zbliżona szerokość geograficzna), wykazane trendy są bardzo zróżnicowane (np. +0,7% dla Belska w Polsce, +1,5% dla Brna w Czechach i +2,2% dla Popradu-Gánovców na Słowacji). Wzrost promieniowania UV, zwłaszcza w sezonie wiosenno-letnim, ma duże znaczenie dla zdrowia człowieka, np. może wpływać na wzrost zachorowań na raka skóry innego niż czerniak. Zaangażowanie tak wielu ośrodków badawczych prowadzących badania nad promieniowaniem UV w jednej publikacji, tworzy pole do dalszej współpracy podczas wspólnych projektów

– mówi dr inż. Agnieszka Czerwińska. 

Z publikacją można się zapoznać w bazie Springer Nature Link: https://link.springer.com/article/10.1007/s43630-026-00971-4.