W dniu dnia 29 października 2026 o godzinie  21:00:15  czasu UTC (godz. 19:00:15 czasu lokalnego), zarejestrowano wstrząs w rejonie Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Zjawisko miało magnitudę 4.0 (zjawisko opracowano na podstawie danych z sieci PLSN).

Region Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego jest obszarem o największej aktywności sejsmicznej w Polsce, która jest związana z podziemnym wydobyciem surowców. Corocznie rejestruje się w tym obszarze ponad 1000 wstrząsów o magnitudach powyżej Mw>1.

Zachęcamy do wypełniania ankiet makrosejsmicznych na naszej stronie w zakładce „Zgłoś wstrząs”.

The post Wstrząs z dnia 29 października 2026 o godzinie  21:00:15  czasu UTC (godz. 19:00:15 czasu lokalnego) appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

27 października 2026 r. mieliśmy przyjemność gościć dr hab. Emilię Trudnowską, prof. Instytutu Oceanologii PAN, która wygłosiła wykład pt. „Ocean Particles in Motion: Patchiness, Fluxes, and Ecosystem Dynamics”. Oprócz pracowników IGF PAN, wydarzenie zgromadziło licznych gości z Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej oraz IPPT PAN.

Wykład poświęcony był kluczowej roli, jaką cząstki w środowisku morskim – od mikroskopijnych zawiesin po większe agregaty zwane morskim śniegiem – odgrywają w obiegu węgla, przepływie energii oraz kształtowaniu interakcji ekologicznych. Prof. Trudnowska przedstawiła perspektywę badań in situ, prezentując nowoczesne technologie stosowane do bezpośredniej obserwacji cząstek w ich naturalnym środowisku, takie jak mierniki laserowe, profilery wizyjne, pułapki osadowe oraz autonomiczne platformy badawcze.

Zaprezentowane wyniki bazowały na wieloletnich badaniach dynamiki cząstek, które prelegentka prowadzi w różnych rejonach świata – od stref polarnych (Arktyka, Antarktyka, sub-Antarktyka), przez Morze Bałtyckie i Północny Atlantyk, po Pacyfik. Podczas wystąpienia omówiła kluczowe procesy wpływające na rozmieszczenie i transformację cząstek, w tym:

· wpływ stratyfikacji wód na ich rozkład pionowy,

· klasyfikację morfologiczną cząstek,

· tempo ich opadania i eksport węgla,

· akumulację cząstek w kontekście dostępności pokarmu dla ryb i ptaków morskich,

· wpływ topnienia lodowców na zasoby cząstek,

· wpływ zmienności sezonowej ekosystemów na strumień cząstek morskich.

Wykład odbył się na zaproszenie dr hab. inż. Magdaleny Mrokowskiej, prof. IGF PAN, w ramach wiodących obszarów badawczych kierowanej przez nią Pracowni Mikromodeli Hydrodynamicznych, dotyczących transportu cząstek w stratyfikowanych kolumnach wody oraz wpływu biopolimerów na sedymentację.

Prof. Emilia Trudnowska pracuje w Instytucie Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (IO PAN). Od ponad dekady bada funkcjonowanie ekosystemów morskich w kontekście dynamiki środowiskowej. W swojej pracy skupia się na wykorzystaniu nowoczesnych technologii oraz badań interdyscyplinarnych w poszukiwaniu nowych odpowiedzi na klasyczne pytania nauk o morzu. Długoterminowe stypendia badawcze w Norwegii, Francji i USA pozwoliły jej zdobyć bogate doświadczenie w międzynarodowych zespołach naukowych. Jest laureatką licznych grantów krajowych i zagranicznych, autorką ponad 45 publikacji w recenzowanych czasopismach naukowych oraz uczestniczką 24 wypraw morskich (w tym 20 do Arktyki

The post O ekosystemach morskich i sedymentacji cząstek. Za nami wykład prof. Emilii Trudnowskiej appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

20 października odbyło się towarzyskie spotkanie Polskiego Towarzystwa Geofizycznego (PTG), podczas którego zaprezentowano publikację prof. Tomasza Janika pt. Sześć moich wypraw polarnych z IGF PAN w latach 1975-1991. W spotkaniu uczestniczył również Dział Wydawnictw i Informacji Naukowej IGF PAN, który przedstawił krótko serię wydawniczą Publications of the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences, na łamach której wydany został zeszyt wspomnień.

Książka prof. Tomasza Janika to osobista relacja z sześciu wypraw na Spitsbergen i do Antarktyki Zachodniej, odbytych w latach 1975-1991. Publikacja przybliża doświadczenia związane z badaniami polarnymi i stanowi zapis wspomnień z ekspedycji naukowych realizowanych z udziałem pracowników Instytutu Geofizyki PAN.

Wartością dodaną publikacji są odnośniki do obszernych archiwów fotografii dokumentujących poszczególne wyprawy. Książka jest dostępna bezpłatnie w wersji online na stronie wydawnictwa IGF PAN:

Sześć moich wypraw polarnych z IGF PAN w latach 1975–1991

Nagranie spotkania autorskiego jest dostępne na kanale YouTube IGF PAN:

Obejrzyj nagranie spotkania

Seria Publications of the Institute of Geophysics, Polish Academy of Sciences jest wydawana od 1962 roku i obejmuje publikacje z różnych obszarów geofizyki, pogrupowane w siedem podserii tematycznych, m.in. poświęconych sejsmologii, fizyce atmosfery, hydrologii i badaniom polarnym. Ukazują się w niej zarówno monografie i materiały konferencyjne, jak i opracowania danych geofizycznych, metody pomiarowe oraz wyniki obserwacji naukowych.

Prof. Tomasz Janik specjalizuje się w badaniach sejsmicznych głębokich struktur skorupy ziemskiej (litosfery). Jest członkiem Rady Naukowej IGF PAN. Brał udział w kilkudziesięciu dużych eksperymentach głębokich sondowań sejsmicznych przeprowadzanych zwykle w szerokiej współpracy międzynarodowej, na terenie Polski, Europy Centralnej i Wschodniej, Skandynawii, a także obszarów polarnych – w Arktyce i Antarktyce Zachodniej. Jest autorem/współautorem ponad 100 publikacji, z czego 64 znajduje się na liście Web of Science Core Collection; indeks Hirscha wynosi 29, liczba cytowań to ponad 2200 ogółem, a bez autocytowań ponad 1870.

The post Promocja publikacji o sześciu wyprawach polarnych podczas spotkania PTG appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

„Geofizyka w szkole i murach obserwatorium” to autorska inicjatywa Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, której celem jest przybliżanie młodemu pokoleniu fascynującego świata nauk o Ziemi.
W ramach projektu przewidziane są spotkania z naukowcami, które przybliżają uczniom uzyskanie odpowiedzi na pytanie, jak geofizyka pomaga rozumieć procesy zachodzące we wnętrzu i na powierzchni Ziemi.

Dzięki bezpośredniemu kontaktowi z badaczami uczniowie mogą zobaczyć, że nauka to nie tylko wiedza z podręczników, lecz także pasja, doświadczenia i poszukiwanie odpowiedzi na pytania o otaczający nas świat.

W ramach projektu uczniowie XXXVII Liceum Ogólnokształcącego im. J. Dąbrowskiego w Warszawie wzięli udział w zajęciach poświęconych zmianom klimatu, które poprowadził Michał Brennek z Instytutu Geofizyki PAN. Spotkanie było okazją do przyjrzenia się jednemu z najważniejszych współczesnych wyzwań naukowych oraz poznania perspektywy badaczy zajmujących się procesami zachodzącymi na naszej planecie.

Podczas spotkania omówione zostały fizyczne podstawy oraz zagrożenia zmian klimatu. Uczniowie wspólnie z gościem zastanawiali się nad ekonomicznymi aspektami działań na rzecz jego stabilizacji, analizując ich opłacalność i potencjalne korzyści finansowe.

Bezpośrednie spotkania z naukowcami pozwalają młodzieży lepiej zrozumieć znaczenie badań naukowych, rozwijać ciekawość i odkrywać, jak wiedza o Ziemi pomaga interpretować zmiany zachodzące w otaczającym nas świecie.

The post Geofizyka w szkole – rozmowy o zmianach klimatu appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Monika A. Kusiak z Zakładu Badań Polarnych i Morskich jest współautorką artykułu opublikowanego w GCA: „The fragile memory of the early Earth: Decoding the Sm-Nd systematics in Eoarchean Greenland gneisses”.

Badania skał eoarchaiku (>3.6 mld lat) są istotne w kontekście ewolucji skorupy i płaszcza oraz procesów geodynamicznych na wczesnym etapie historii Ziemi. W swojej pracy autorzy wykorzystują różne systemy izotopowe (Sm-Nd, Lu-Hf i U-Pb) by scharakteryzować gnejsy z kompleksu Amitsoq południowo-zachodniej Grenlandii o wieku ok. 3.82 mld lat.

Autorzy wykazują rozbieżności między układami izotopowymi, które odzwierciedlają co najmniej trzy procesy: krystalizację głębokiego oceanu magmowego, pierwotną niejednorodność podczas formowania się skorupy oraz późniejsze, bardziej rozległe procesy po-magmowe, zacierające ślady procesów pierwotnych.

Publikacja jest również ważna z perspektywy Instytutu, gdyż GCA to jedno z najważniejszych czasopism geochemicznych, a prace tam publikowane są uznawane za złoty standard najwyższej jakości badań – co ma znaczenie dla wizerunku IGF PAN w świecie naukowym.

Publikacja w GCA, jednym z wiodących czasopism geochemicznych, stanowi istotne osiągnięcie również z perspektywy IGF PAN. Obecność wyników badań Instytutu na łamach tak prestiżowego czasopisma wzmacnia jego pozycję i wiarygodność w międzynarodowym środowisku naukowym. To ważny element budowania pozycji i rozpoznawalności IGF PAN w międzynarodowym środowisku naukowym.

https://doi.org/10.1016/j.gca.2026.07.04

The post Nowa publikacja Moniki A. Kusiak w Geochimica et Cosmochimica Acta appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk realizuje projekt rozbudowy i modernizacji infrastruktury technicznej oraz naukowej Polskiej Stacji Polarnej Hornsund im. Stanisława Siedleckiego. Inwestycja o wartości ponad 17,2 mln zł ma na celu poprawę bezpieczeństwa, funkcjonalności i zaplecza badawczego stacji.

W ramach projektu zaplanowano budowę ekologicznego, samowystarczalnego energetycznie budynku techniczno-obsługowego z laboratoriami oraz zapleczem dydaktyczno-konferencyjnym. Obiekt zastąpi budynek zagrożony ze względu na swój stan i warunki lokalizacyjne. Zastosowanie rozwiązań przyjaznych środowisku pozwoli ograniczyć wpływ działalności człowieka na obszar parku narodowego, w którym znajduje się stacja.

Drugim ważnym elementem inwestycji będzie przebudowa i przeniesienie stacji paliw. Postępująca erozja wybrzeża sprawia, że zbiorniki mieszczące łącznie 125 m³ oleju napędowego znajdują się obecnie zaledwie około 8 metrów od brzegu. Relokacja infrastruktury zwiększy bezpieczeństwo i ograniczy ryzyko dla środowiska naturalnego.

Projekt jest realizowany w latach 2026–2030 i finansowany z dotacji celowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego ze środków budżetu państwa. Wysokość dofinansowania wynosi 15 197 500 zł, a całkowita wartość zadania to 17 241 493,58 zł. Umowę o dofinansowanie podpisano 6 lipca 2026 r.

Kierownik projektu

dr hab. Mateusz Moskalik

mmosk@igf.edu.pl

Zakład Badań Polarnych i Morskich / Polska Stacja Polarna Hornsund

The post Modernizacja infrastruktury Polskiej Stacji Polarnej Hornsund appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

21 października Dyrektor IGF PAN, prof. dr hab. Paweł Rowiński, oraz Rektor Akademii WIT, prof. dr hab. inż. Maciej Krawczak, podpisali porozumienie o współpracy pomiędzy jednostkami w zakresie wspólnych działań naukowych, edukacyjnych i artystycznych. 

Akademia WIT jest niepubliczną uczelnią wyższą działającą pod auspicjami Polskiej Akademii Nauk i powstałą z inicjatywy Fundacji Krzewienia Nauk Systemowych. Jest zlokalizowana tuż obok siedziby Instytutu Geofizyki PAN w Warszawie. Obecnie kształci studentów na kierunkach Grafika, Informatyka, Zarządzanie, Informatyczne Techniki Zarządzania. 

Współpraca będzie obejmować działania łączące sztukę i nauki o Ziemi w formie wspólnie organizowanych wystaw tematycznych, wykładów, wydarzeń kulturalnych czy projektów o charakterze naukowo-badawczym lub artystycznym. 

Podpisanie porozumienia rozszerza zakres współpracy pomiędzy jednostkami, którą już zapoczątkowały wspólne działania w ramach dwóch projektów Instytutu Geofizyki PAN: LIQUIDICE oraz MAG – Mobilna i Artystyczna promocja Geofizyki i nauk o Ziemi, do których zaproszono artystę Piotra Janowczyka. W Akademii WIT prowadzi on Pracownię Ilustracji Cyfrowej oraz wykłady z Historii Kultury Wizualnej, a w ramach projektu LIQUIDICE we wrześniu 2025 roku odwiedził Polską Stację Polarną Hornsund na Spitsbergenie, gdzie realizował działania artystyczne inspirowane rejonami polarnymi i pracą polskich naukowców. 

Na początku nowego roku jest planowana wystawa prac Piotra Janowczyka w Muzeum Geologicznym PIG-PIB w ramach projektu LIQUIDICE. 

The post Współpraca IGF PAN i Akademii WIT oficjalnie rozpoczęta! appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Zapraszamy do zgłaszania prac na sesję naukową przygotowaną przez badaczkę naszego Instytutu.

Dr Sylwia Dytłow z Zakładu Magnetyzmu Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk została inicjatorką i główną organizatorką (convener) sesji naukowej pt. „From Emission to Environmental Fate: Ageing and Transformation of Non-Exhaust Traffic Particles” na konferencji European Geosciences Union General Assembly 2027, która odbędzie się w dniach 4–9 kwietnia 2027 r. w Wiedniu. Szczegóły sesji: https://meetingorganizer.copernicus.org/EGU27/session/61849.

Zaproponowana przez dr Dytłow sesja została zakwalifikowana do oficjalnego programu konferencji i obejmie prezentacje ustne oraz posterowe. Do współorganizacji sesji (co-convener) dr Dytłow zaprosiła swoją współpracowniczkę, dr Zuzanę Škerlikovą Pilkovą z Katedry Geochemii Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie (Department of Geochemistry, Faculty of Natural Sciences, Comenius University Bratislava) na Słowacji.

Sesja poświęcona będzie przemianom cząstek pochodzących ze ścierania opon, hamulców i nawierzchni dróg po ich uwolnieniu do środowiska. Omówione zostaną procesy starzenia, zmiany właściwości fizykochemicznych i magnetycznych cząstek oraz ich mobilność i dalsze losy w środowisku, a także metody identyfikacji źródeł i oceny potencjalnego wpływu na zdrowie, ze szczególnym uwzględnieniem zaawansowanych technik analitycznych i magnetyzmu środowiskowego.

Na EGU General Assembly 2026 badania dr Sylwii Dytłow zostały wybrane jako jedno z kilku najbardziej interesujących i medialnie przełomowych doniesień spośród 20 000 zgłoszeń. Badaczka była jedyną Polką i jedyną reprezentantką polskiej instytucji zaproszoną do udziału w konferencji prasowej. Konferencja prasowa pt. „The anatomy of emissions: Measuring emissions from what we wear, cook, drive and breathe before it is too late” odbyła się 5 maja 2026 r. Prezentację z konferencji prasowej można obejrzeć tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=RjbivIcpc04&t=295s.

Zapraszamy do udziału w sesji i zgłaszania abstraktów! Rejestracja i nadsyłanie abstraktów na stronie konferencji (https://www.egu27.eu/) ruszą 28 października 2026 r.

Nie przegap okazji, by zaprezentować swoje badania na jednym z najważniejszych spotkań europejskiego środowiska nauk o Ziemi!

The post Zgłoś abstrakt na EGU 2027! appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Dr Bartłomiej Luks, dr Agata Goździk i prof. Piotr Głowacki reprezentowali Instytut Geofizyki PAN na tegorocznym Arctic Circle Assembly w Reykjavíku, jednym z najważniejszych międzynarodowych forów poświęconych Arktyce. Co roku spotykają się tam naukowcy, politycy, dyplomaci, przedsiębiorcy oraz przedstawiciele ludności rdzennej i młodego pokolenia badaczy, by rozmawiać o przyszłości regionu, który zmienia się szybciej niż jakikolwiek inny na Ziemi. W tym gronie głos naszych badaczy był słyszalny: mówili o budowaniu międzynarodowej współpracy, o komunikacji nauki i o przygotowaniach do 5. Międzynarodowego Roku Polarnego (IPY5), planowanego na lata 2032–2033.

Jak z regionalnej współpracy wyrasta międzynarodowe konsorcjum

Dr Bartłomiej Luks, koordynator projektu LIQUIDICE finansowanego z programu Horyzont Europa, wygłosił wystąpienie „LIQUIDICE Pathway: From Regional Collaborations to Global Project Consortium”. Pokazał w nim drogę, którą przeszedł projekt: od regionalnych inicjatyw realizowanych w ramach SIOS SESS do międzynarodowego konsorcjum, którym kieruje dziś Instytut Geofizyki PAN. To przykład, jak cierpliwie budowane partnerstwa między zespołami badawczymi przekładają się na projekty dużej skali, dotyczące m.in. bezpieczeństwa zasobów wodnych i skutków zmian klimatu.

Nauka, która trafia do ludzi

Dr Agata Goździk, odpowiedzialna za komunikację w projekcie LIQUIDICE, przedstawiła wystąpienie „Inspiring next IPY Generation connecting Arctic Science with Art and Education”. Mówiła o tym, jak dorobek całej społeczności Polskiego Konsorcjum Polarnego (PKPol) może służyć budowaniu świadomości klimatycznej, lepszemu rozumieniu podatności regionów polarnych na zmiany oraz inspirowaniu kolejnych pokoleń badaczy i liderów.

Jak podkreśliła, znaczenie nauki nie kończy się na publikacjach. Równie ważne jest to, czy wiedza dociera do społeczeństwa i pomaga przygotować się na wyzwania przyszłości. Zwróciła też uwagę na charakterystyczny paradoks: choć edukacja i świadomość klimatyczna często przewijały się w dyskusjach, niewiele wystąpień poświęcono im bezpośrednio. W perspektywie IPY5 to szczególnie istotne, bo to dzisiejsze młode pokolenie będzie prowadzić badania polarne za dekadę. Jednym ze sposobów dotarcia do nowych odbiorców jest łączenie nauki ze sztuką, które pozwala przedstawiać złożone procesy klimatyczne w sposób angażujący i przystępny.

Doświadczenie pokoleń polskich badań polarnych

W Reykjavíku był również prof. Piotr Głowacki, wybitny polarnik, którego wieloletnia praca w regionach polarnych współtworzyła pozycję polskiej nauki w Arktyce. Jego obecność wśród uczestników forum pokazuje ciągłość polskich badań polarnych, od doświadczenia wielu dekad po projekty, które dziś wyznaczają kierunki na przyszłość.

Polska droga do IPY5

Ważnym punktem programu była sesja „Polish Polar Roadmap: Strategic Synergy for the 5th IPY”, zorganizowana przez Polskie Konsorcjum Polarne we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Dyskutowano na niej o polskiej strategii badań polarnych i jej miejscu wśród międzynarodowych priorytetów naukowych. Przedstawiono potencjał polskiej infrastruktury badawczej w Arktyce, rolę inicjatyw EU-PolarNet 2 i ICARP IV oraz znaczenie dyplomacji naukowej, współpracy polsko-norweskiej i zarządzania danymi zgodnie z zasadami FAIR. Wyraźnie wybrzmiała też potrzeba inwestowania w edukację i przygotowanie nowego pokolenia badaczy.

Udział w Arctic Circle Assembly potwierdza, że Instytut Geofizyki PAN jest aktywnym uczestnikiem międzynarodowej debaty o Arktyce, zarówno jako ośrodek badawczy, jak i partner, który buduje współpracę i dba o to, by wiedza o regionach polarnych docierała do całego społeczeństwa.

Zadanie finansowane ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie umowy nr MNiSW/2026/DN/1110 z dnia 10.09.2026 r, w kwocie 80 000 zł.

The post Od Svalbardu po globalne konsorcjum: naukowcy IGF PAN na Arctic Circle Assembly 2026 appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.

Bardzo nam miło poinformować, że ukazał się nowy numer „Acta Geophysica”.

Z jego treścią można zapoznać się pod linkiem: https://link.springer.com/journal/11600/volumes-and-issues/74-5.

Redaktorzy szczególnie polecają następujące artykuły:

• z zakresu geofizyki stosowanej: Deep structure of the Tatra Mountains border faults (Western Carpathians): insights from magnetotellurics and grawimetry, Lenka Ondrášová et al.;
• z zakresu nauk o atmosferze i kosmosie: A novel generalized multi-source weighted ensemble scheme of precipitation simulations under global climate models for improving future drought characterization, Aroob Shahzadi et al.;
• z zakresu hydrologii i hydrauliki: Comparison between maximum likelihood and L-moments for flood frequency analysis and design flood estimation under uncertainties, Tanmoy Das & Subhasish Das;
• z zakresu nauk o Ziemi: Review of Tectonic activity and the causes of the 2023 Türkiye earthquakes, Kutubuddin Ansari.  

Acta Geophysica to dwumiesięcznik wydawany przez Instytut Geofizyki PAN we współpracy z wydawnictwem Springer Nature. Czasopismo ukazuje się od 1953 roku.

The post Nowy numer „Acta Geophysica” tom 74, numer 5/2026 appeared first on Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk.