Jubileusz prof. Romana Teisseyre’a

W dniu 28 kwietnia 2009 odbyła się w Instytucie Geofizyki podniosła i radosna uroczystość jubileuszu prof. Romana Teisseyre’a, związana z okrągłą rocznicą urodzin. Jednak patrząc na Jubilata, a również biorąc pod uwagę Jego aktywność, metrykalne 80 lat wydaje się nieporozumieniem.

Uroczystość zgromadziła tłum młodszych (a również starszych od Jubilata) kolegów z Instytutu Geofizyki i Gości. Otworzył ją Dyrektor Instytutu prof. Paweł Rowiński. Następnie przemówił przewodniczący Wydziału VII PAN, prof. Bogdan Ney oraz prof. Jerzy Jankowski i doc. Zbigniew Czechowski. Wszyscy podkreślali niezwykłą osobowość Jubilata, Jego ogromny wkład do nauki oraz niesłabnącą aktywność i kreatywność. Życzenia składali również goście z Krakowa, prof. Kaja Pietsch i prof. Stanisław Lasocki.

Na zakończenie części oficjalnej doc. Tomek Ernst, nasz instytutowy poeta, odczytał swój wiersz poświęcony Jubilatowi.

Quatre-vingt

Jubilat Roman de Teisseyre

uwielbia dobre wino i ser.

Ma on bowiem korzenie francuskie,

chociaż letni dom pod Pułtuskiem.

Do wzorów, już od dziecka,

zacięcie miał duże.

Jako brzdąc, jak graffiti,

pisał je na murze.

Wciąż tworzy nowe wzory uparcie i skrycie,

osiągając w nauce pozycję na szczycie.

Wydaje monografie, buduje teorie,

jego publikacje wzbudzają euforię.

Zajmijmy się jednak wiekiem Jubilata,

metryką czcigodnego, duchem małolata.

Aby wiek ów poddać wnikliwej ocenie,

znów wykorzystamy Romka pochodzenie.

Każdy poliglota doskonale wie,

że we FRANCJI osiemdziesiąt to QUATRE-VINGT !!

Jest to ważne i mówić o tym warto.

Romek skończył dopiero DWUDZIESTKĘ czwartą !!

Dowiedliśmy więc, a wielka to dla nas gratka,

że Instytut pozyskał dziś DWUDZIESTOLATKA !!!

Myślimy, że dla Dyrekcji brzmi to jak muzyka,

wszak z brakiem młodej kadry firma się boryka.

Dla Instytutu to pracownik marzeń.

Dwudziestolatek, ale z jakim stażem !!!

Od miesięcy aż huczy stolica,

że zbliża się Teisseyre’a ROCZNICA.

Wszyscy sądzą, że w dniu tak ważnym,

ROMEK wreszcie stanie się poważny.

Nie jest to wcale po naszej myśli,

musimy więc ŻYCZENIA uściślić.

Przemierzaj TATRY I ALPY szusem…

i nadal pozostań ZGRYWUSEM !!

A powagę zdobywaną w Azji,

zachowaj do następnych okazji !

des amis de l'Institut

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Przemówienie prof. Pawła Rowińskiego

Czcigodny Jubilacie! Szanowni Państwo !
Serdecznie witam w imieniu swoim i całej dyrekcji Instytutu Geofizyki PAN. Przede wszystkim pragnę wyrazić swoją radość z tego spotkania. Proszę Państwa - każda społeczność musi mieć drogowskazy, musi mieć autorytety, musi znać osobowości. Takim drogowskazem dla nas w Instytucie Geofizyki, ale myślę, że również dla wszystkich ludzi zajmujących się geofizyką, jest dzisiejszy Jubilat, związany z naszym Instytutem od samego początku jego istnienia. Dla mnie osobiście nazwisko Pana Profesora jest szczególnym zobowiązaniem, przykładem - był On przez wiele lat w ścisłym kierownictwie Instytutu, a w latach świetności Instytutu był Jego dyrektorem naczelnym.
Pozwolę sobie bardzo krótko przypomnieć najważniejsze fakty z życia Pana Profesora, nie wdając się w szczegóły, bo o tych jeszcze dzisiaj usłyszymy.
Prof. Roman Teisseyre urodził się 11 kwietnia 1929 we Lwowie. Od 1935 roku mieszkał w Warszawie, a w wieku 15 lat brał udział w Powstaniu Warszawskim na Żoliborzu. Po 1945 r. osiedlił się w Krakowie, a następnie we Wrocławiu, gdzie zdał maturę i rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Wrocławskiego, przy czym studia ukończył na Uniwersytecie Warszawskim. Doktorat obronił w roku 1959, a habilitację w 1961. W roku 1967 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1974 profesorem zwyczajnym. Od 1969 r. był członkiem korespondentem PAN, a od 1980 r. członkiem rzeczywistym PAN.

Po uzyskaniu tytułu magistra pracował w Katedrze Geofizyki i w Instytucie Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego, jednak większość jego kariery związana była od 1953 roku, z pracą w Instytucie Geofizyki PAN, którego był – jak już wspomniałem – m.in. dyrektorem w okresie 1970-1972. Głównym tematem badawczym R. Teisseyre’a była fizyka wnętrza Ziemi. Opublikował blisko 300 prac naukowych, w tym znakomite międzynarodowe monografie w najlepszych światowych oficynach wydawniczych. Otrzymał: Order Polonia Restituta i Krzyż Powstania Warszawskiego. W 2004 r. otrzymał tytuł doktor honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Szanowny Panie Profesorze, dziękuję Panu za solidną, wytrwałą i rzetelną pracę dla dobra całego środowiska naukowego, a szczególnie dziękuję za wybór naszego Instytutu, jako miejsca, które stało się świadkiem Pana niezwykłych osiągnięć. Jesteśmy wdzięczni za wieloletnią obecność w naszych murach i serdecznie zapraszamy do dalszej aktywności wśród nas i z nami.
Życzymy zdrowia, wszelkiej pomyślności, pogody ducha i tej niewyczerpanej energii, z jakiej jest Pan Profesor powszechnie znany i której doświadczyło tak wielu ludzi obdarowanych przez Pana Profesora pomocą, sercem i życzliwością!

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Przemówienie Doc. Z. Czechowskiego

Szanowny Jubilacie, Szanowni Państwo,

Pan Profesor Roman Teisseyre jest znaczącym symbolem, marką naszego Instytutu, a nawet stanowi swoistą firmę. W związku z tym chciałem przedstawić „dane techniczne” tej znakomitej marki, które nie zostały wymienione we wcześniejszych wystąpieniach.

Oryginalny dorobek naukowy Profesora jest imponujący: obejmuje ponad 250 opublikowanych prac i stale się powiększa. Jest edytorem i współautorem szeregu międzynarodowych monografii:

- Fizyka i Ewolucja Wnętrza Ziemi (dwa tomy), 1983, PWN

- Physics and Evolution of the Earth's Interior (6 tomów), 1984–1992, Elsevier–PWN

- Theory of Earthquake Premonitory and Fracture Processes, 1995, PWN

- Earthquake Thermodynamics and Phase Transformations in the Earth's Interior, 2001, Academic Press

- Physics of Earthquakes w: International Handbook of Earthquake and Engineering Seismology, 2002, Academic Press (współautor rozdziału).

- Earthquake Source Asymmetry, Structural Media and Rotational Effects, 2006, Springer.

- Physics of Asymmetric Continuum: Extreme and Fracture Processes, 2008, Springer

Wypromował prawie 30 doktorów nauk.

Jest głównie teoretykiem zajmującym się fizyką wnętrza Ziemi. Większość prac związana jest z sejsmologią, geodynamiką, a także termodynamiką procesu deformacji i niszczenia skał oraz z polem elektromagnetycznym, ale dorobek Jego jest bardzo wszechstronny i zawiera także prace inicjujące nowe kierunki badań czy podsumowujące stan badań geofizycznych.

Pole zainteresowań Prof. Teisseyre’a można podzielić na trzy główne grupy:

1. Opracowania podstaw dyslokacyjnej teorii trzęsień Ziemi, w tym: opracowania podstaw termodynamiki defektów liniowych i procesów związanych z trzęsieniami.

2. Opracowania uogólnionego modelu ośrodka ciągłego z defektami i nukleacją deformacji typu rotacji i twistu, w tym: wykazanie na drodze teoretycznej istnienia fal rotacji (spinu i twistu) w ośrodkach ciągłych,

3. Opracowania uogólnionych równań ruchu i związków konstytutywnych dla pól asymetrycznych w ośrodkach ciągłych.

Profesor R. Teisseyre pełnił ważne funkcje w organizacjach międzynarodowych. Przez wiele lat uczestniczył w pracach Międzynarodowej Komisji do Wykrywania i Identyfikacji Wybuchów Jądrowych w Genewie. W latach 1965/66 pracował jako ekspert UNESCO. W latach 1970–1976 był Wiceprezydentem, a w latach 1976–1978 Prezydentem Europejskiej Komisji Sejsmologicznej. W latach 1970–1975 był członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodowej Asocjacji Sejsmologii i Fizyki Wnętrza Ziemi.

Szanowny Jubilat jest ciągle niezwykle twórczym uczonym, kopalnią nowych pomysłów i idei. W 2008 roku została wydana jego najnowsza monografia: Physics of Asymmetric Continuum: Extreme and Fracture Processes, 2008, Springer, a w 2009 roku dwie publikacje w Bull. Seismol. Soc. Am.

Jako Kierownik Zakładu chciałbym złożyć Mu życzenia zdrowia, pomyślności i siły w dalszej działalności naukowej, która jest Jego prawdziwym zamiłowaniem i hobby.