Monitoring Sejsmiczny
Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk realizuje na zlecenie Ministra Środowiska projekt pt.:"Monitoring Zagrożenia Sejsmicznego Obszaru Polski". Projekt ten jest finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ( umowa nr. 445/2007/Wn-07/F6-bp-tx/D ), na okres realizacji III kwartał 2008 r - IV kwartał 2012 r.
Celem przedsięwzięcia jest rozpoznanie zagrożenia sejsmicznego obszaru Polski uwzględniającego każdy rodzaj wstrząsu sejsmicznego, którego epicentrum znajduje się na terenie naszego kraju. Wynikiem tych obserwacji będzie mapa tzw. hazardu sejsmicznego, czyli przestrzenny rozkład prawdopodobieństwa wystąpienia wstrząsów sejsmicznych na danym terenie w określonym czasie. Jest to zadanie niezwykle ważne przy planowaniu dużych inwestycji inżynieryjnych, takich jak elektrownie atomowe czy zapory wodne.
Projekt obejmuje dwa etapy:
etap I - termin realizacji III kwartał 2008 r do II kwartał 2010 r.
Prowadzenie monitoringu sejsmicznego dla południowej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem:
- Podhala i Spiszu, w szczególności basen orawsko - nowotarski;
- Beskidu Sądeckiego, w szczególności rejon Krynica - Wysowa;
- Beskidu Śląskiego, w szczególności rejon Cieszyn - Bielsko Biała;
- Sudetów, w szczególności rejon brzeżnego uskoku sudeckiego i Kotliny Kłodzkiej.
etap II - termin realizacji III kwartał 2010 r do IV kwartał 2012 r.
Prowadzenie monitoringu sejsmicznego dla centralnej i północnej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem:
- Suwalszczyzny, w pierwszej kolejności obszar położony najbliżej elektrowni w Ignalinie na Litwie;
- Pomorza Zachodniego, w szczególności rejon kołobrzesko - koszaliński;
- wybranych regionów strefy Teisseyre'a - Tornquista, na obszarze centralnej Polski;
- regionów wytypowanych dla lokalizacji przyszłej elektrowni jądrowej w Polsce.
Planowany monitoring sejsmiczny nie obejmuje obszarów eksploatacji górniczej.
Aktualnie realizowany jest etap I projektu "Monitoringu Zagrożenia Sejsmicznego Obszaru Polski", przy wykorzystaniu 24 stacj sejsmicznych.
Sieć sejsmiczna w Karpatach.
Sieć sejsmiczna w Sudetach.
Rejestrowane wstrząsy
Sieć monitoringu sejsmicznego rejestruje wiele wstrząsów z całego świata, jednak podstawowym jej celem jest rejestracja naturalnych wstrząsów sejsmicznych z obszaru Polski i stref przygranicznych. Jednym z najaktywniejszych sejsmicznie rejonów naszego kraju jest Podhale. W przeszłości miały tam miejsce wstrząsy o magnitudach znacznie powyżej M = 4, które nie tylko były wyraźnie odczute przez ludzi, ale spowodowały szkody budowlane. Wstrząsy o takiej sile są stosunkowo rzadkie, jednak badania przeprowadzone w ramach monitoringu sejsmicznego pokazały już po niecałym roku funkcjonowania sieci sejsmicznej, że jest to rejon cały czas aktywny sejsmicznie. Poniżej znajduje się tabela oraz mapa zestawiające wstrząsy sejsmiczne z rejonu Podhala, które miały miejsce od lipca 2008 do maja 2009. Wszystkie były zbyt słabe, aby mogli je odczuć ludzie, ale wskazują, że Podhale to obszar o wyraźnej sejsmiczności.
Żółte gwiazdki oznaczają lokalizacje wstrząsów zestawionych w tabeli obok. Czerwona gwiazdka oznacza lokalizację wstrząsu z 30.11.2004 r. o magnitudzie Ml = 4,6 w skali Richtera, który był odczuty w całym rejonie aż po Kraków na północy. W wyniku tego wstrząsu wiele budynków w okolicy epicentrum zostało uszkodzonych. W tabeli zestawiono podstawowe informacje na temat każdego wstrząsu: jego dokładnych czas, lokalizację, głębokość hipocentrum oraz magnitudę określającą energię wstrząsu.
Aparatura
W projekcie Monitoringu wykorzystywane są dwa typy stacji sejsmicznych:
- stacja przenośna (oparta na rejestratorze NDL),
- stacja bazowa typu MK-6.
